Σιωπηλές Σκιές στο Παλιό Διαμέρισμα της Κυψέλης
«Μαμά, δεν μπορώ να έρθω σήμερα. Ο Γιάννης έχει πυρετό και η Ελένη έχει διαγώνισμα αύριο. Θα τα πούμε το Σαββατοκύριακο, εντάξει;»
Η φωνή της Μαρίας στο τηλέφωνο ήταν βιαστική, σχεδόν ενοχλημένη. Έκλεισα το ακουστικό αργά, προσπαθώντας να μην αφήσω τη φωνή μου να τρέμει. Το διαμέρισμα στην Κυψέλη γέμισε ξανά με εκείνη τη βαριά σιωπή που με πνίγει τα βράδια. Πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε που το σπίτι ήταν γεμάτο φωνές, γέλια, μυρωδιές από φρεσκοψημένο ψωμί και τη φασαρία του πατέρα της Μαρίας που πάντα γκρίνιαζε για το φως που άφηνα ανοιχτό;
Τώρα, μόνο εγώ κι οι σκιές. Και η τηλεόραση που παίζει χαμηλά, για να ξεγελάω τον εαυτό μου πως δεν είμαι μόνη.
Σηκώθηκα αργά από την πολυθρόνα, τα γόνατά μου έτριξαν. Πήγα στην κουζίνα να φτιάξω λίγο χαμομήλι. Κοίταξα έξω από το παράθυρο – η Κυψέλη άλλαξε τόσο πολύ. Παλιά ήξερα κάθε γείτονα, τώρα ούτε τους μισούς δεν χαιρετώ. Οι περισσότεροι είναι ξένοι ή νεαρά ζευγάρια που δεν έχουν χρόνο ούτε για ένα «καλημέρα».
Η Μαρία… Πόσο την αγαπώ. Πόσο φοβάμαι πως της γίνομαι βάρος. Πάντα ήταν το παιδί που ήθελε να πετάξει μακριά. Θυμάμαι ακόμα τη μέρα που μου ανακοίνωσε πως θα παντρευτεί τον Αντώνη και θα μετακομίσουν στα βόρεια προάστια.
«Μαμά, δεν είναι μακριά! Θα έρχομαι συχνά!»
Τότε χαμογέλασα. Τώρα ξέρω πως το «συχνά» γίνεται «όποτε μπορώ» και το «όποτε μπορώ» γίνεται «σπάνια».
Το τηλέφωνο χτύπησε ξανά. Ήταν η κυρία Κατερίνα από τον τρίτο.
«Ελένη, θα κατέβεις για τάβλι σήμερα;»
«Όχι, Κατερίνα μου, δεν έχω όρεξη…»
«Έλα, βρε κορίτσι μου! Μην κάθεσαι μόνη σου!»
Έκλεισα το τηλέφωνο με μια δικαιολογία. Δεν ήθελα να μιλήσω σε κανέναν. Ήθελα μόνο να ακούσω τη φωνή της Μαρίας, να νιώσω πως ανήκω κάπου ακόμα.
Το βράδυ, καθώς έστρωνα το τραπέζι για μία, θυμήθηκα τα λόγια του άντρα μου λίγο πριν φύγει:
«Να προσέχεις τη Μαρία. Να μην την πνίγεις με την αγάπη σου.»
Πόσο δύσκολο είναι να αγαπάς χωρίς να πνίγεις; Πώς να μην ζητάς λίγη ζεστασιά όταν όλη σου η ζωή ήταν αφιερωμένη στους άλλους;
Την επόμενη μέρα πήγα στη λαϊκή. Οι πάγκοι γεμάτοι φρούτα και λαχανικά, οι φωνές των μανάβηδων με έκαναν να νιώσω για λίγο ζωντανή.
«Ελένη! Πού χάθηκες;» φώναξε ο κύριος Στέλιος.
«Εδώ είμαι…» απάντησα αδύναμα.
«Η κόρη σου καλά;»
«Καλά… όλοι καλά.»
Ένιωσα τα μάτια μου να βουρκώνουν. Γιατί πρέπει πάντα να λέμε πως όλα είναι καλά; Γιατί κανείς δεν αντέχει να ακούσει την αλήθεια;
Γύρισα σπίτι με δύο σακούλες γεμάτες – λες και περίμενα κόσμο. Άδειασα τα ψώνια στον πάγκο και ξαφνικά ξέσπασα σε κλάματα. Δεν άντεχα άλλο αυτή τη μοναξιά.
Το απόγευμα χτύπησε η πόρτα. Ήταν η γειτόνισσα, η κυρία Μαργαρίτα.
«Ελένη, όλα καλά; Σε βλέπω λίγο πεσμένη.»
«Όλα καλά…» ψιθύρισα ξανά.
«Ξέρεις… κι εγώ νιώθω μόνη καμιά φορά. Τα παιδιά μου είναι στην Αγγλία. Μιλάμε στο Skype, αλλά δεν είναι το ίδιο.»
Καθίσαμε μαζί στην κουζίνα και μιλήσαμε για ώρες. Για τα παλιά χρόνια, για τις γιορτές που μαζευόταν όλη η οικογένεια, για τις μυρωδιές από τα γεμιστά και το αρνάκι του Πάσχα. Για τα εγγόνια που μεγαλώνουν μακριά μας.
«Νομίζεις ότι τους γινόμαστε βάρος;» τη ρώτησα διστακτικά.
Με κοίταξε στα μάτια.
«Όχι, Ελένη μου. Αλλά φοβούνται μήπως μας στενοχωρήσουν ή μήπως δεν ανταποκριθούν στις προσδοκίες μας.»
Το βράδυ έγραψα ένα γράμμα στη Μαρία – δεν το έστειλα ποτέ.
«Κόρη μου,
Ξέρω πως έχεις τη ζωή σου, τα παιδιά σου, τις δουλειές σου. Ξέρω πως δεν θέλεις να με πληγώσεις. Αλλά κάποιες φορές νιώθω τόσο μόνη… Δεν θέλω να σου γίνομαι βάρος, μόνο να ξέρεις πως σ’ αγαπώ και πως πάντα θα είμαι εδώ για σένα.»
Το δίλημμα μέσα μου μεγάλωνε: Να ζητήσω περισσότερα ή να μάθω να ζω με λιγότερα;
Την Κυριακή ήρθε τελικά η Μαρία με τα παιδιά. Το σπίτι γέμισε φωνές και γέλια – για λίγες ώρες ένιωσα ξανά ζωντανή.
«Μαμά, γιατί δεν βγαίνεις λίγο έξω; Να πας στο ΚΑΠΗ, να κάνεις φίλους!»
«Δεν είναι τόσο εύκολο όσο νομίζεις…»
Με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα που είχε όταν ήταν μικρή και δεν καταλάβαινε γιατί δεν μπορούσε να φάει σοκολάτα πριν το φαγητό.
«Μαμά… θέλω να είσαι καλά. Αλλά κι εγώ έχω τόσα στο κεφάλι μου…»
Την αγκάλιασα σφιχτά. Ήθελα να της πω πως καταλαβαίνω – αλλά μέσα μου ήξερα πως ποτέ δεν θα πάψω να χρειάζομαι λίγη παραπάνω αγάπη.
Τώρα γράφω αυτές τις γραμμές κοιτώντας το άδειο σαλόνι. Αναρωτιέμαι: Είναι άραγε εγωιστικό να ζητάς λίγη συντροφιά στα γεράματα; Πώς μαθαίνεις να ζεις με τη μοναξιά όταν όλη σου η ζωή ήταν γεμάτη ανθρώπους;
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου;