Η κόρη μου γέννησε σχεδόν στην κουζίνα, ενώ μαγείρευε: Μια ιστορία για χαμένες προτεραιότητες και οικογενειακές πληγές
«Μαρία, τι κάνεις εκεί;» φώναξα με αγωνία, καθώς μπήκα στην κουζίνα και την είδα να κρατάει τη μέση της, το πρόσωπό της ιδρωμένο και χλωμό. Η κατσαρόλα έβραζε, το φως τρεμόπαιζε πάνω από το κεφάλι της, κι εκείνη προσπαθούσε να ανακατέψει το φαγητό με το ένα χέρι, ενώ το άλλο έσφιγγε την κοιλιά της.
«Μαμά, όλα καλά… απλώς… νομίζω ότι ξεκίνησαν οι πόνοι,» ψιθύρισε, προσπαθώντας να χαμογελάσει. Από το σαλόνι ακουγόταν η φωνή του Νίκου: «Έλα Μαρία, φέρε μου μια μπύρα! Το ματς έχει φτάσει στα πέναλτι!»
Ένιωσα το αίμα να παγώνει στις φλέβες μου. Πώς γίνεται η κόρη μου να είναι έτοιμη να γεννήσει και να σκέφτεται ακόμα το φαγητό και τις ανάγκες του άντρα της; Πώς φτάσαμε εδώ; Πώς μεγάλωσα εγώ τα παιδιά μου;
«Άσε το φαγητό, παιδί μου! Πάμε στο νοσοκομείο!» της είπα αυστηρά, αλλά εκείνη δίστασε. «Ο Νίκος θα πεινάει… και δεν θέλω να τον αφήσω μόνο του με τον μικρό…»
Θυμάμαι τον εαυτό μου πριν τριάντα χρόνια. Ήμουν κι εγώ σαν τη Μαρία. Ξυπνούσα πρώτη, κοιμόμουν τελευταία. Ο άντρας μου, ο Γιώργος, δούλευε όλη μέρα στο μαγαζί και περίμενε πάντα το φαγητό ζεστό στο τραπέζι. Τα παιδιά καθαρά, το σπίτι τακτοποιημένο. Κι εγώ; Εγώ ήμουν πάντα δεύτερη – ή μάλλον τελευταία.
«Μαρία, άκουσέ με! Δεν έχει σημασία το φαγητό τώρα! Εσύ και το μωρό είστε πάνω απ’ όλα!»
Εκείνη τη στιγμή μπήκε ο Νίκος στην κουζίνα, κρατώντας το τηλεκοντρόλ. «Τι γίνεται εδώ; Γιατί φωνάζετε;»
«Η Μαρία έχει πόνους! Πρέπει να πάμε στο νοσοκομείο!» του είπα κοφτά.
Με κοίταξε σαν να του χάλασα τον κόσμο. «Τώρα; Μα είναι τελικός! Δεν μπορεί να περιμένει λίγο;»
Η Μαρία χαμήλωσε τα μάτια. Ήθελα να ουρλιάξω. Να τον ταρακουνήσω. Να του πω ότι η γυναίκα του ετοιμάζεται να φέρει στον κόσμο το παιδί τους κι εκείνος σκέφτεται μόνο το ποδόσφαιρο.
«Νίκο, αν δεν πάρεις τα κλειδιά του αυτοκινήτου τώρα, θα πάρω εγώ τη Μαρία με ταξί!»
Εκείνος αναστέναξε, άφησε το τηλεκοντρόλ και πήγε να ντυθεί. Η Μαρία με κοίταξε με δάκρυα στα μάτια. «Συγγνώμη μαμά… Δεν ήθελα να σε ανησυχήσω.»
Την αγκάλιασα σφιχτά. «Δεν φταις εσύ, παιδί μου. Εμείς φταίμε… Εμείς που σας μάθαμε να βάζετε τους άλλους πάνω από τον εαυτό σας.»
Στο αυτοκίνητο, η Μαρία βογκούσε από τους πόνους. Ο Νίκος οδηγούσε σιωπηλός, εκνευρισμένος που έχανε τον αγώνα. Εγώ προσευχόμουν να πάνε όλα καλά.
Στο νοσοκομείο, οι γιατροί μας υποδέχτηκαν αμέσως. Η Μαρία μπήκε στο δωμάτιο τοκετού κι εγώ έμεινα έξω με τον Νίκο.
«Δεν καταλαβαίνω γιατί τόση φασαρία… Οι γυναίκες γεννάνε κάθε μέρα,» είπε ψιθυριστά.
Γύρισα και τον κοίταξα στα μάτια. «Νίκο, αν θες να είσαι πατέρας και σύζυγος, πρέπει να μάθεις να βάζεις προτεραιότητες.»
Δεν απάντησε. Κοίταζε το κινητό του – προσπαθούσε να βρει live μετάδοση του αγώνα.
Οι ώρες περνούσαν αργά. Θυμήθηκα τη δική μου γέννα – μόνη στο δωμάτιο, ο Γιώργος έξω με τους φίλους του για τσιγάρο και καφέ. Τότε δεν είχα μιλήσει. Δεν είχα απαιτήσει τίποτα. Έλεγα πάντα «έτσι είναι οι άντρες». Αλλά γιατί; Γιατί πρέπει εμείς να υπομένουμε;
Όταν γεννήθηκε η μικρή Ελένη, έκλαψα από ανακούφιση και χαρά. Η Μαρία ήταν εξαντλημένη αλλά ευτυχισμένη. Ο Νίκος μπήκε στο δωμάτιο με ένα αμήχανο χαμόγελο.
«Συγχαρητήρια…» είπε διστακτικά.
Η Μαρία τον κοίταξε με λαχτάρα – ήθελε μια αγκαλιά, ένα χάδι, μια λέξη αγάπης. Εκείνος της χάιδεψε βιαστικά το χέρι και μετά γύρισε προς εμένα: «Μάνα, μπορείς να πας σπίτι να δεις τον μικρό; Μην ξυπνήσει μόνος του.»
Ένιωσα ένα βάρος στο στήθος μου. Πόσες φορές είχα κάνει κι εγώ τα ίδια στη μάνα μου; Πόσες φορές είχα ζητήσει βοήθεια χωρίς να σκεφτώ αν αντέχει;
Στο σπίτι, ο μικρός Παναγιώτης κοιμόταν ήσυχος. Κάθισα στην κουζίνα και κοίταξα τα χέρια μου – ροζιασμένα από τα χρόνια δουλειάς και φροντίδας. Θυμήθηκα τη δική μου μάνα: «Να προσέχεις τα παιδιά σου, Ελένη. Να μην τους λείψει τίποτα.» Αλλά ποτέ δεν μου είπε: «Να προσέχεις και τον εαυτό σου.»
Την επόμενη μέρα πήγα ξανά στο νοσοκομείο. Η Μαρία ήταν καλύτερα – αλλά στα μάτια της έβλεπα κάτι σπασμένο.
«Μαμά… γιατί δεν με υπερασπίστηκες ποτέ όταν ήμουν μικρή; Γιατί πάντα έλεγες “άστον τον πατέρα σου, κουρασμένος είναι”;»
Έμεινα άφωνη. Δεν ήξερα τι να απαντήσω. Ήξερα όμως ότι είχε δίκιο.
«Φοβόμουν… Μη χαλάσω την οικογένεια… Μη σε πληγώσω… Μη μείνω μόνη…»
Η Μαρία έκλαψε στην αγκαλιά μου. «Δεν θέλω η Ελένη να μεγαλώσει έτσι… Να νομίζει ότι πρέπει πάντα να υπηρετεί τους άλλους.»
Την κράτησα σφιχτά. «Θα είμαι δίπλα σου, παιδί μου. Θα σου μάθω όσα δεν έμαθα ποτέ εγώ.»
Τις επόμενες μέρες ο Νίκος ήταν απόμακρος. Η Μαρία προσπαθούσε να τα κάνει όλα τέλεια – θήλαζε τη μικρή, μαγείρευε για όλους, καθάριζε το σπίτι. Μια μέρα τη βρήκα να κλαίει στην τουαλέτα.
«Δεν αντέχω άλλο… Θέλω να φύγω…»
Της έπιασα το χέρι. «Δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα μόνη σου. Ζήτα βοήθεια.»
«Ο Νίκος λέει ότι υπερβάλλω… Ότι όλες οι γυναίκες τα καταφέρνουν μόνες τους.»
Ένιωσα θυμό και λύπη μαζί. Πόσοι άντρες στην Ελλάδα πιστεύουν ακόμα ότι η γυναίκα είναι “γεννημένη” για όλα αυτά;
Μια μέρα αποφάσισα να μιλήσω στον Νίκο.
«Νίκο, η Μαρία χρειάζεται στήριξη – όχι μόνο οικονομικά αλλά και συναισθηματικά.»
Με κοίταξε αμήχανα. «Εγώ δουλεύω όλη μέρα… Τι άλλο θέλετε από μένα;»
«Να είσαι παρών! Να δείχνεις αγάπη! Να βοηθάς!»
Κούνησε το κεφάλι του αρνητικά και έφυγε από το δωμάτιο.
Το ίδιο βράδυ κάθισα με τη Μαρία στην κουζίνα.
«Μαμά… φοβάμαι ότι θα γίνω σαν εσένα… Ότι θα ξεχάσω ποια είμαι.»
Της έπιασα τα χέρια και την κοίταξα στα μάτια.
«Εσύ μπορείς να αλλάξεις την ιστορία μας. Μην αφήσεις κανέναν να σε κάνει να νιώθεις λίγη ή αόρατη.»
Από τότε προσπαθούμε μαζί – κάθε μέρα – να θυμίζουμε η μία στην άλλη ότι αξίζουμε αγάπη και σεβασμό.
Αναρωτιέμαι όμως: Πόσες γυναίκες ακόμα στην Ελλάδα ζουν έτσι; Πόσες μητέρες μεγαλώνουν τις κόρες τους για να υπηρετούν αντί να ζουν; Και πότε επιτέλους θα μάθουμε όλες μας να βάζουμε πρώτα τον εαυτό μας;