«Εσύ όλη μέρα κάθεσαι!» – Ο άντρας μου δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει μητρότητα και άδεια ανατροφής παιδιού
«Εσύ όλη μέρα κάθεσαι! Τι κάνεις δηλαδή; Το παιδί κοιμάται, το σπίτι είναι το ίδιο, εγώ δουλεύω και κουράζομαι!»
Η φωνή του Νίκου αντηχεί ακόμα στ’ αυτιά μου. Ήταν βράδυ, μόλις είχε γυρίσει από τη δουλειά, κι εγώ, με το μωρό στην αγκαλιά και τα μάτια βαριά από την αϋπνία, προσπαθούσα να του εξηγήσω πως η μέρα μου δεν ήταν καθόλου εύκολη. Αλλά εκείνος δεν άκουγε. Ή μάλλον, δεν ήθελε να ακούσει.
«Νίκο, δεν κάθεμαι. Δεν σταματάω λεπτό. Το μωρό ξυπνάει κάθε δύο ώρες, θηλάζει, αλλάζει πάνες, κλαίει… Δεν έχω χρόνο ούτε να φάω!»
Με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα που με έκανε να νιώθω αόρατη. «Όλες οι γυναίκες το κάνουν αυτό. Μην κάνεις σαν να είσαι η μόνη.»
Ένιωσα τα μάτια μου να καίνε. Ήθελα να ουρλιάξω, αλλά το μωρό μόλις είχε κοιμηθεί. Έτσι, κατάπια τα λόγια μου και πήγα στην κουζίνα να μαζέψω τα πιάτα που είχαν μείνει από το μεσημέρι. Η μητέρα μου πάντα έλεγε πως «η γυναίκα πρέπει να κρατάει το σπίτι», αλλά ποτέ δεν μου είπε πόσο μόνη θα ένιωθα.
Οι μέρες περνούσαν ίδιες. Ξύπνημα στις 3 τα ξημερώματα με το κλάμα της μικρής Ελένης. Θηλασμός, άλλαγμα, λίγη αγκαλιά για να ηρεμήσει. Μετά προσπαθούσα να κοιμηθώ λίγο, αλλά ο ύπνος ήταν κομμένος σε κομμάτια. Το πρωί, όταν ο Νίκος έφευγε για τη δουλειά, έμενα μόνη στο διαμέρισμα της Καλλιθέας. Οι φίλες μου είχαν χαθεί – άλλες στη δουλειά, άλλες στα δικά τους παιδιά. Η μάνα μου ερχόταν μια φορά τη βδομάδα, αλλά πάντα βιαστική.
Κάθε μέρα έβλεπα τον εαυτό μου στον καθρέφτη: μαλλιά αχτένιστα, μάτια πρησμένα, πιτζάμες μέχρι το μεσημέρι. Κι όμως, έπρεπε να μαγειρέψω, να πλύνω ρούχα, να καθαρίσω. Η Ελένη ήθελε συνέχεια αγκαλιά – αν την άφηνα κάτω, έκλαιγε με λυγμούς. Κι εγώ; Ποιος με αγκάλιαζε εμένα;
Μια μέρα, η πεθερά μου ήρθε απροειδοποίητα. Μπήκε στο σπίτι και αμέσως άρχισε να κοιτάζει γύρω της.
«Δεν έχεις σκουπίσει σήμερα; Και το φαγητό; Ο Νίκος δουλεύει τόσες ώρες…»
Ένιωσα το αίμα μου να βράζει. «Προσπαθώ όσο μπορώ…» ψέλλισα.
«Όταν εγώ ήμουν νέα, μεγάλωνα τρία παιδιά και δούλευα στα χωράφια!»
Δεν απάντησα. Τι νόημα είχε; Όλοι θεωρούσαν ότι η μητρότητα είναι κάτι φυσικό, εύκολο, αυτονόητο. Κανείς δεν έβλεπε τη μοναξιά μου, την εξάντληση, την αγωνία αν κάνω τα πάντα σωστά.
Το βράδυ εκείνο, όταν ο Νίκος γύρισε σπίτι και βρήκε το φαγητό κρύο και το σαλόνι ακατάστατο, ξέσπασε πάλι.
«Δεν αντέχω άλλο αυτή την κατάσταση! Εγώ δουλεύω όλη μέρα κι εσύ…»
Δεν άντεξα. Άφησα το μωρό στην κούνια και του φώναξα:
«Νομίζεις ότι είναι διακοπές; Θέλεις να αλλάξουμε για μια μέρα; Να δεις πώς είναι;»
Με κοίταξε σαστισμένος. «Υπερβάλλεις.»
Εκείνο το βράδυ έκλαψα σιωπηλά στην κουζίνα. Ένιωθα αποτυχημένη – σαν γυναίκα, σαν μάνα, σαν σύζυγος. Σκεφτόμουν τη ζωή πριν το παιδί: τις βόλτες στην παραλία της Γλυφάδας με τις φίλες μου, τα γέλια στα καφέ της Αθήνας. Τώρα ήμουν φυλακισμένη σε τέσσερις τοίχους.
Τις επόμενες μέρες προσπάθησα να μιλήσω στον Νίκο πιο ήρεμα.
«Σε παρακαλώ… Θέλω μόνο να με καταλάβεις. Δεν ζητάω τίποτα άλλο.»
Αναστέναξε. «Δεν ξέρω πώς είναι… Δεν το έχω ζήσει.»
«Γι’ αυτό σου λέω: βοήθησέ με λίγο. Πάρε την Ελένη για μια ώρα το Σάββατο. Να κάνω ένα μπάνιο χωρίς να φοβάμαι ότι θα ξυπνήσει.»
Συμφώνησε διστακτικά. Το Σάββατο πήγα στο μπάνιο και έκλεισα την πόρτα πίσω μου. Άκουγα από μέσα τα κλάματα της Ελένης και τον Νίκο να προσπαθεί αδέξια να την ηρεμήσει.
Όταν βγήκα, τον βρήκα εξαντλημένο στον καναπέ.
«Πώς αντέχεις;» με ρώτησε.
Χαμογέλασα πικρά. «Δεν έχω επιλογή.»
Από τότε άρχισε να αλλάζει λίγο η στάση του. Όχι πολύ – οι άντρες στην Ελλάδα δύσκολα αφήνουν πίσω τους τα στερεότυπα. Αλλά κάποιες φορές έπαιρνε την Ελένη για μια βόλτα στο πάρκο ή μάζευε τα πιάτα.
Η πεθερά μου συνέχισε να σχολιάζει – «οι γυναίκες σήμερα είναι αδύναμες» – αλλά εγώ είχα πάψει πια να δίνω σημασία.
Μερικές φορές αναρωτιέμαι: γιατί πρέπει να παλεύουμε τόσο πολύ για λίγη κατανόηση; Γιατί η μητρότητα θεωρείται αυτονόητη και αόρατη; Πόσες γυναίκες νιώθουν όπως εγώ;
Εσείς τι λέτε; Έχετε νιώσει ποτέ τόσο μόνες μέσα στην ίδια σας την οικογένεια;