«Ετοιμάσου. Η μαμά κι ο αδερφός σου έρχονται να μιλήσουν για την κληρονομιά»: Η ιστορία μου για οικογενειακά μυστικά και προδοσίες
«Ετοιμάσου. Η μαμά κι ο αδερφός σου έρχονται να μιλήσουν για την κληρονομιά.»
Η φωνή της Μαρίας, της ξαδέρφης μου, έτρεμε στο τηλέφωνο. Ήταν απόγευμα, η ζέστη του Ιουλίου είχε κολλήσει στα τζάμια του σπιτιού μου στη Νέα Σμύρνη, κι εγώ καθόμουν στην κουζίνα, με τα χέρια βουτηγμένα στο νερό, πλένοντας πιάτα. Ένιωσα το στομάχι μου να σφίγγεται. Ήξερα πως αυτή η συζήτηση θα ερχόταν, αλλά ποτέ δεν ήμουν έτοιμη.
«Τι θέλουν;» ψιθύρισα, σχεδόν χωρίς φωνή.
«Ξέρεις πολύ καλά τι θέλουν, Ελένη. Ο αδερφός σου λέει ότι τον αδίκησες. Η μαμά… δεν ξέρω, είναι θυμωμένη μαζί σου.»
Άφησα το σφουγγάρι στο νεροχύτη και κοίταξα το είδωλό μου στο παράθυρο. Πόσα χρόνια είχαμε να μιλήσουμε σαν οικογένεια; Από τότε που πέθανε ο πατέρας μας, όλα είχαν αλλάξει. Ο Γιάννης, ο μικρός μου αδερφός, είχε γίνει ξένος. Η μαμά… η μαμά είχε βυθιστεί στη θλίψη και στην πίκρα.
Όταν ήρθαν, το σπίτι μύριζε ακόμα καφέ και λεμόνι από το γλυκό που είχα φτιάξει για να τους καλωσορίσω. Η μαμά μπήκε πρώτη, με το κεφάλι ψηλά, τα μάτια κόκκινα από το κλάμα ή τον θυμό – δεν ήξερα πια. Ο Γιάννης πίσω της, με τα χέρια στις τσέπες, σαν να φοβόταν να αγγίξει οτιδήποτε εδώ μέσα.
«Λοιπόν;» είπε η μαμά, χωρίς να καθίσει καν. «Θα μας πεις γιατί έκανες αυτό που έκανες;»
«Τι έκανα;» ρώτησα ήρεμα, αν και μέσα μου ήθελα να ουρλιάξω.
Ο Γιάννης με κοίταξε με μάτια γεμάτα κατηγορία. «Ξέρεις πολύ καλά! Μας άφησες χωρίς τίποτα. Εσύ πήρες το σπίτι, εγώ πήρα κάτι ψίχουλα.»
Ένιωσα το αίμα να ανεβαίνει στο κεφάλι μου. «Εγώ σου έδωσα το μερίδιό μου από τα λεφτά! Το σπίτι το έγραψε ο πατέρας σε μένα πριν πεθάνει.»
Η μαμά χτύπησε το χέρι της στο τραπέζι. «Ο πατέρας σου δεν ήξερε τι έκανε! Ήσουν πάντα η αγαπημένη του. Εμείς τι είμαστε;»
Ένιωσα τα μάτια μου να γεμίζουν δάκρυα. «Δεν ζήτησα τίποτα! Εκείνος το αποφάσισε. Εγώ… εγώ απλώς υπάκουσα.»
Ο Γιάννης σηκώθηκε όρθιος απότομα. «Δεν έχεις καθόλου συνείδηση; Ξέρεις τι περνάω; Δεν μπορώ να πληρώσω ούτε το ενοίκιο! Εσύ κάθεσαι εδώ μέσα, στο σπίτι που θα έπρεπε να είναι και δικό μου!»
Η φωνή του αντήχησε στους τοίχους. Θυμήθηκα τα παιδικά μας χρόνια, όταν παίζαμε κρυφτό στην αυλή και γελούσαμε μέχρι δακρύων. Πότε γίναμε εχθροί;
«Γιάννη…» ψιθύρισα, αλλά εκείνος είχε ήδη γυρίσει την πλάτη του.
Η μαμά με κοίταξε σκληρά. «Δεν θα σε συγχωρήσω ποτέ για αυτό.»
Έμεινα μόνη στην κουζίνα, με τον ήλιο να δύει πίσω από τα παράθυρα και τη σιωπή να βαραίνει σαν πέτρα στο στήθος μου.
Τη νύχτα δεν κοιμήθηκα καθόλου. Γύριζα από τη μια πλευρά στην άλλη, προσπαθώντας να θυμηθώ κάθε λεπτομέρεια από εκείνη τη μέρα που ο πατέρας μας ανακοίνωσε την απόφασή του.
«Ελένη,» είχε πει τότε, «εσύ θα πάρεις το σπίτι. Ο Γιάννης θα πάρει τα χρήματα από τις καταθέσεις.»
«Γιατί έτσι;» είχα ρωτήσει.
«Γιατί εσύ ήσουν πάντα εδώ. Εσύ κράτησες το σπίτι όρθιο όταν αρρώστησα. Ο Γιάννης… έχει τη ζωή του στην Πάτρα.»
Δεν είχα αντιδράσει τότε. Ήμουν κουρασμένη από τη φροντίδα του, από τις νύχτες στο νοσοκομείο, από τα λόγια της μαμάς που πάντα με κατηγορούσε ότι ήμουν η αγαπημένη του.
Τώρα όμως όλα είχαν γυρίσει εναντίον μου.
Τις επόμενες μέρες ο Γιάννης άρχισε να στέλνει μηνύματα. Άλλα γεμάτα θυμό, άλλα παρακλητικά.
«Σε παρακαλώ, Ελένη, δώσε μου κάτι παραπάνω. Δεν βγαίνω…»
Ήθελα να τον βοηθήσω. Αλλά είχα κι εγώ δάνεια, δουλειά μερικής απασχόλησης σε ένα φροντιστήριο αγγλικών, λογαριασμούς που δεν τελείωναν ποτέ.
Η μαμά σταμάτησε να μου μιλάει εντελώς. Τηλεφωνούσε μόνο στον Γιάννη και στη θεία Κατερίνα – κι εκείνες οι δυο μιλούσαν για μένα σαν να ήμουν ξένη.
Μια μέρα βρήκα τη θεία Κατερίνα έξω από το σπίτι μου.
«Ντροπή σου!» φώναξε μόλις με είδε. «Έκανες τον αδερφό σου να κλαίει! Η μάνα σου έχει αρρωστήσει απ’ τη στενοχώρια.»
Ένιωσα τα πόδια μου να κόβονται.
«Δεν φταίω εγώ…» προσπάθησα να πω.
«Όλοι ξέρουμε ποια είσαι!» είπε και έφυγε βιαστικά.
Άρχισα να αποφεύγω τους συγγενείς. Στο σούπερ μάρκετ ένιωθα τα βλέμματα πάνω μου – λες και όλοι ήξεραν τι είχε συμβεί.
Ένα βράδυ ο Γιάννης ήρθε ξανά στο σπίτι.
«Θέλω να μιλήσουμε,» είπε χαμηλόφωνα.
Τον άφησα να μπει. Κάθισε στο τραπέζι της κουζίνας και κοίταξε τα χέρια του.
«Δεν αντέχω άλλο,» είπε τελικά. «Η μάνα μας είναι χάλια. Εγώ… δεν έχω δουλειά πια.»
Τον κοίταξα στα μάτια. Ήταν ο μικρός μου αδερφός – αυτός που κάποτε προστάτευα από τους νταήδες της γειτονιάς.
«Γιάννη… αν μπορούσα θα σου έδινα τα πάντα. Αλλά δεν έχω τίποτα άλλο.»
Σηκώθηκε και έφυγε χωρίς λέξη.
Την επόμενη μέρα η μαμά με πήρε τηλέφωνο.
«Να ξέρεις,» είπε ψυχρά, «πως για μένα δεν υπάρχεις πια.»
Έκλεισα το τηλέφωνο και άρχισα να κλαίω με λυγμούς.
Πέρασαν μήνες έτσι – απομόνωση, κουτσομπολιά στη γειτονιά, συγγενείς που με απέφευγαν. Το σπίτι που κάποτε ήταν γεμάτο ζωή τώρα ήταν βουβό και παγωμένο.
Μια μέρα βρήκα ένα γράμμα κάτω από την πόρτα. Ήταν από τον πατέρα μου – γραμμένο λίγο πριν πεθάνει:
«Ελένη μου,
Ξέρω πως θα σε κατηγορήσουν όλοι για την απόφασή μου. Αλλά μόνο εσύ στάθηκες δίπλα μου όταν όλοι οι άλλοι είχαν φύγει. Μην αφήσεις κανέναν να σε κάνει να νιώθεις ενοχές για αυτό που σου άφησα. Να θυμάσαι πως η αγάπη δεν μετριέται με σπίτια και λεφτά.»
Δάκρυα κύλησαν στα μάγουλά μου καθώς διάβαζα τα λόγια του.
Ίσως ποτέ να μην καταφέρω να ξαναμιλήσω με τη μαμά ή τον Γιάννη όπως παλιά. Ίσως αυτό το σπίτι να είναι για πάντα γεμάτο σκιές και αναμνήσεις πικρές.
Αλλά μέσα στη σιωπή αναρωτιέμαι: αξίζει τελικά μια κληρονομιά τόση δυστυχία; Πόσο εύκολα μπορεί μια οικογένεια να διαλυθεί για λίγα τετραγωνικά γης;
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου;