«Δώσε μου όλες τις οικονομίες σου, και το σπίτι θα γραφτεί στο όνομα της κόρης σου»: Η πρόταση της πεθεράς μου που άλλαξε τα πάντα
«Ιωάννα, άκουσέ με καλά. Αν θέλεις το καλό της μικρής, θα κάνεις αυτό που σου λέω. Δώσε μου τις οικονομίες σας και θα γράψω το σπίτι στο όνομά της. Είναι για το μέλλον της!»
Η φωνή της πεθεράς μου, της κυρίας Ελένης, αντηχούσε ακόμα στα αυτιά μου, παρόλο που είχαν περάσει ώρες από εκείνη τη συζήτηση. Καθόμουν στην κουζίνα, με τα χέρια σφιγμένα γύρω από μια κούπα καφέ που είχε πια κρυώσει. Ο άντρας μου, ο Νίκος, είχε φύγει νωρίς για τη δουλειά, αφήνοντας πίσω του μια ατμόσφαιρα γεμάτη ένταση και ανείπωτα λόγια.
«Μαμά, δεν είναι τόσο απλό…» του είχα πει το προηγούμενο βράδυ, όταν προσπαθούσα να του εξηγήσω τι είχε συμβεί. Εκείνος απέφευγε το βλέμμα μου, κοιτώντας το κινητό του.
«Η μάνα μου θέλει το καλό μας. Μην κάνεις έτσι. Όλοι έτσι κάνουν στην Ελλάδα. Το σπίτι να μείνει στην οικογένεια», είπε τελικά, αλλά η φωνή του έτρεμε.
Δεν ήξερε όμως τι σημαίνει για μένα να δώσω όλες μας τις οικονομίες. Ήταν τα χρήματα που είχαμε μαζέψει με κόπο, στερήσεις και ατελείωτες ώρες δουλειάς στο λογιστικό γραφείο. Ήταν η ασφάλειά μας. Και τώρα, η κυρία Ελένη ζητούσε να τα παραδώσουμε όλα, με μια υπόσχεση που έμοιαζε περισσότερο με εκβιασμό παρά με προσφορά.
Η μικρή μου, η Μαρία, έπαιζε αμέριμνη στο δωμάτιό της. Την άκουγα να τραγουδάει ένα παιδικό τραγουδάκι και η καρδιά μου σφιγγόταν ακόμα περισσότερο. Τι θα γινόταν αν χάναμε τα πάντα; Αν η πεθερά μου άλλαζε γνώμη; Αν το σπίτι δεν γραφόταν ποτέ στο όνομα της Μαρίας;
Το τηλέφωνο χτύπησε απότομα και τινάχτηκα. Ήταν η μητέρα μου.
«Ιωάννα, παιδί μου, είσαι καλά; Έμαθα τι έγινε από τη θεία Σοφία…»
«Μαμά, δεν ξέρω τι να κάνω. Ο Νίκος δεν με στηρίζει. Η κυρία Ελένη επιμένει. Νιώθω ότι πνίγομαι», ψιθύρισα.
«Μην αφήσεις κανέναν να σε πιέσει. Το σπίτι είναι σημαντικό, αλλά πιο σημαντική είσαι εσύ και το παιδί σου. Θυμήσου το αυτό», είπε με εκείνη τη ζεστασιά που μόνο οι μανάδες έχουν.
Έκλεισα το τηλέφωνο και κοίταξα έξω από το παράθυρο. Η Αθήνα απλωνόταν μπροστά μου, γεμάτη φασαρία και ζωή, αλλά εγώ ένιωθα μόνη μέσα σε ένα δωμάτιο γεμάτο σκιές.
Το βράδυ, όταν ο Νίκος γύρισε σπίτι, τον περίμενα στο σαλόνι.
«Πρέπει να μιλήσουμε», του είπα αποφασιστικά.
«Πάλι τα ίδια;» αναστέναξε.
«Δεν είναι σωστό αυτό που ζητάει η μητέρα σου. Δεν μπορώ να ρισκάρω τα πάντα για μια υπόσχεση. Κι αν αύριο αλλάξει γνώμη; Κι αν…»
Με διέκοψε απότομα: «Είσαι υπερβολική! Η μάνα μου δεν θα μας άφηνε ποτέ ξεκρέμαστους.»
«Εμένα όμως ποιος θα με στηρίξει αν όλα πάνε στραβά;» φώναξα χωρίς να το καταλάβω.
Η Μαρία ξύπνησε τρομαγμένη και ήρθε τρέχοντας στην αγκαλιά μου. Την κράτησα σφιχτά και ένιωσα τα δάκρυά της να βρέχουν τον ώμο μου.
Τις επόμενες μέρες, η ένταση στο σπίτι μεγάλωσε. Η κυρία Ελένη τηλεφωνούσε καθημερινά, πιέζοντας τον Νίκο και εμένα. Στη δουλειά ήμουν αφηρημένη, έκανα λάθη στα χαρτιά και ο προϊστάμενος με κοίταζε με απογοήτευση.
Ένα απόγευμα, καθώς επέστρεφα σπίτι με το λεωφορείο, άκουσα δύο γυναίκες να μιλούν για παρόμοια θέματα.
«Η πεθερά της Μαρίας πήρε όλα τα λεφτά τους και μετά έκανε πως δεν θυμόταν τίποτα», έλεγε η μία.
Ένιωσα ένα ρίγος στη ραχοκοκαλιά μου. Μπορούσε να συμβεί και σε μένα αυτό;
Το ίδιο βράδυ πήρα μια βαθιά ανάσα και πήγα στο σπίτι της κυρίας Ελένης μόνη μου.
«Θέλω να μιλήσουμε», της είπα μόλις άνοιξε την πόρτα.
Με κοίταξε με εκείνο το ψυχρό βλέμμα που πάντα με έκανε να νιώθω μικρή.
«Άκουσέ με καλά, Ιωάννα. Εγώ ξέρω τι είναι καλύτερο για την οικογένεια. Εσύ είσαι ξένη εδώ μέσα», είπε χωρίς δισταγμό.
«Δεν είμαι ξένη! Είμαι η μητέρα της εγγονής σου και γυναίκα του γιου σου! Δεν θα αφήσω κανέναν να παίζει με το μέλλον μας», απάντησα τρέμοντας από θυμό και φόβο μαζί.
Για πρώτη φορά την είδα να τα χάνει λίγο. Δεν περίμενε ότι θα αντιδρούσα έτσι.
«Αν δεν θες να βοηθήσεις την κόρη σου, δικό σου πρόβλημα», είπε τελικά και γύρισε την πλάτη της.
Έφυγα τρέμοντας από το σπίτι της. Όλη τη νύχτα δεν έκλεισα μάτι. Ο Νίκος ήταν ψυχρός μαζί μου. Η Μαρία ένιωθε την ένταση και είχε γίνει νευρική.
Την επόμενη μέρα αποφάσισα να πάω σε δικηγόρο. Ήθελα να μάθω τι δικαιώματα είχα. Ο κύριος Παπαδόπουλος με άκουσε προσεκτικά.
«Κυρία Ιωάννα, μην κάνετε τίποτα χωρίς συμβόλαιο και παρουσία δικηγόρου. Έχω δει πολλές οικογένειες να διαλύονται για ένα σπίτι», είπε σοβαρά.
Γύρισα σπίτι πιο σίγουρη για τον εαυτό μου. Το βράδυ κάλεσα τον Νίκο να μιλήσουμε ήρεμα.
«Θέλω να προστατεύσω την οικογένειά μας. Αν η μητέρα σου θέλει πραγματικά το καλό μας, ας γίνει ό,τι πει ο δικηγόρος», του είπα ήρεμα αλλά αποφασιστικά.
Εκείνος με κοίταξε για πρώτη φορά μετά από μέρες στα μάτια.
«Δεν θέλω να τσακωνόμαστε άλλο… Θα μιλήσω στη μάνα μου», είπε χαμηλόφωνα.
Οι μέρες πέρασαν δύσκολα. Η κυρία Ελένη αρνήθηκε κάθε συζήτηση με δικηγόρο. Ο Νίκος ήταν ανάμεσα σε δύο φωτιές – ανάμεσα στη μητέρα του και εμένα.
Ένα βράδυ έφυγε από το σπίτι χωρίς να πει λέξη. Έμεινα μόνη με τη Μαρία, προσπαθώντας να κρατήσω τα κομμάτια μας ενωμένα.
Τότε κατάλαβα πως όλη μου τη ζωή προσπαθούσα να ικανοποιήσω τους άλλους: τον άντρα μου, την πεθερά μου, ακόμα και τους συναδέλφους στη δουλειά. Πότε όμως θα έκανα κάτι για μένα;
Πέρασαν εβδομάδες μέχρι ο Νίκος να επιστρέψει. Ήρθε αργά ένα βράδυ, κουρασμένος και αλλαγμένος.
«Μίλησα στη μάνα μου. Δεν θα πάρει ούτε ευρώ αν δεν υπογράψει συμβόλαιο μπροστά σε δικηγόρο», είπε αποφασιστικά.
Έπεσα στην αγκαλιά του κλαίγοντας – από ανακούφιση αλλά και από λύπη για όλα όσα είχαν χαθεί ανάμεσά μας αυτόν τον καιρό.
Η κυρία Ελένη δεν ξαναμίλησε για το θέμα. Το σπίτι έμεινε όπως ήταν – κι εμείς αρχίσαμε σιγά σιγά να ξαναχτίζουμε την εμπιστοσύνη μας.
Σήμερα κοιτάζω πίσω και αναρωτιέμαι: Πόσες γυναίκες στην Ελλάδα ζουν παρόμοια διλήμματα; Πόσες φορές θυσιάζουμε τον εαυτό μας για τους άλλους; Μήπως ήρθε η ώρα να βάλουμε πρώτα εμάς;