«Γιατί δεν είσαι σαν τη Μαρία;» – Η ιστορία μιας γυναίκας που παλεύει με τις προσδοκίες στην ελληνική οικογένεια
«Άννα, πάλι μακαρόνια; Η Μαρία κάθε μέρα φτιάχνει κάτι διαφορετικό για τον Γιάννη της. Εσύ γιατί δεν μπορείς;»
Η φωνή του Κώστα αντηχεί ακόμα στο μυαλό μου, σαν να μην πέρασαν μόνο λίγα λεπτά από τότε που το είπε. Κάθομαι στην κουζίνα, τα χέρια μου τρέμουν ελαφρά πάνω στο τραπέζι. Το ρολόι χτυπάει οκτώ και μισή, κι εγώ νιώθω πως όλη η μέρα μου ήταν απλώς μια αλυσίδα από αποτυχίες.
«Δεν είμαι η Μαρία, Κώστα. Και δεν είμαστε ούτε εμείς ο Γιάννης κι εκείνη», του απαντώ με μια φωνή που προσπαθεί να μη σπάσει. Εκείνος σηκώνει τους ώμους, παίρνει το πιάτο του και κάθεται μπροστά στην τηλεόραση. Ο μικρός μας, ο Δημήτρης, με κοιτάει με απορία.
«Μαμά, γιατί μάλωσες με τον μπαμπά;»
Τι να του πω; Πως κουράστηκα να με συγκρίνουν; Πως νιώθω αόρατη μέσα στο ίδιο μου το σπίτι;
Η αλήθεια είναι πως η ζωή μας δεν ήταν ποτέ εύκολη. Ο Κώστας δουλεύει σε μια εταιρεία logistics, πολλές ώρες, πολλές ευθύνες. Εγώ, μετά την απόλυση από το κατάστημα ρούχων όπου δούλευα, προσπαθώ να βρω δουλειά εδώ και μήνες. Τα χρήματα δεν φτάνουν ποτέ. Οι λογαριασμοί στοιβάζονται στο τραπέζι της κουζίνας – ΔΕΗ, νερό, κοινόχρηστα. Και κάθε φορά που ανοίγω το ψυγείο, σκέφτομαι πώς θα τα βγάλουμε πέρα μέχρι το τέλος του μήνα.
Η Μαρία… Η Μαρία είναι άλλη ιστορία. Την ξέρω χρόνια – ήμασταν μαζί στο λύκειο. Παντρεύτηκε τον Γιάννη, που έχει δικό του συνεργείο αυτοκινήτων. Δεν δουλεύει η ίδια, αλλά έχει πάντα γεμάτο τραπέζι και σπίτι καθαρό. Ο Κώστας τη θαυμάζει – ή μάλλον θαυμάζει αυτό που βλέπει απ’ έξω.
«Άννα, να δεις τι γλυκό έφτιαξε η Μαρία χθες! Μπακλαβά με καρύδια και μέλι από το χωριό της! Εσύ γιατί δεν δοκιμάζεις να κάνεις κάτι τέτοιο;»
«Δεν έχουμε ούτε καρύδια ούτε μέλι, Κώστα», του λέω ήρεμα. «Και δεν έχω μάθει να φτιάχνω μπακλαβά.»
«Όλα μαθαίνονται αν θέλεις», απαντάει κοφτά.
Αν θέλω… Θέλω να σταματήσει να με συγκρίνει. Θέλω να νιώσω πως είμαι αρκετή γι’ αυτόν και για το παιδί μας. Θέλω να ξυπνήσω ένα πρωί χωρίς να νιώθω βάρος στο στήθος.
Το βράδυ, όταν ο Δημήτρης κοιμάται, προσπαθώ να μιλήσω στον Κώστα.
«Κώστα, νιώθω ότι δεν με βλέπεις πια. Ότι ό,τι κι αν κάνω δεν είναι αρκετό.»
Με κοιτάζει για λίγο χωρίς να μιλάει. «Δεν είναι έτσι, Άννα. Απλώς… Θέλω να προσπαθήσεις λίγο παραπάνω. Όλοι περνάμε δύσκολα.»
«Δεν είμαι τεμπέλα», του λέω σχεδόν ψιθυριστά. «Κάνω ό,τι μπορώ.»
«Δεν είπα ότι είσαι τεμπέλα», απαντάει αμήχανα και γυρίζει πλευρό.
Οι μέρες περνούν με τον ίδιο ρυθμό. Ψάχνω δουλειά – στέλνω βιογραφικά σε σούπερ μάρκετ, καφετέριες, ακόμα και για καθαρίστρια σε γραφεία. Τίποτα. Μια μέρα χτυπάει το τηλέφωνο.
«Καλημέρα σας, κυρία Παπαδοπούλου; Από το φροντιστήριο ξένων γλωσσών σας καλούμε. Είδαμε το βιογραφικό σας – ενδιαφέρεστε για θέση γραμματέως;»
Η καρδιά μου χτυπάει δυνατά. «Ναι! Ναι, φυσικά!»
Περνάω συνέντευξη και με προσλαμβάνουν μερικής απασχόλησης. Τα χρήματα λίγα, αλλά κάτι είναι κι αυτό. Το λέω στον Κώστα το βράδυ.
«Μπράβο, Άννα», μου λέει χωρίς ενθουσιασμό. «Τουλάχιστον θα βοηθήσεις λίγο.»
Προσπαθώ να μη δώσω σημασία στον τόνο του. Την επόμενη μέρα ξυπνάω νωρίς, ετοιμάζω τον Δημήτρη για το σχολείο και φεύγω για τη δουλειά. Νιώθω ζωντανή μετά από καιρό – ανάμεσα σε ανθρώπους, με ευθύνες και στόχους.
Όμως το σπίτι μένει πίσω. Δεν προλαβαίνω να καθαρίσω όπως παλιά, ούτε να μαγειρέψω περίπλοκα φαγητά. Ο Κώστας γκρινιάζει περισσότερο.
«Τώρα που δουλεύεις δύο ώρες τη μέρα, ξέχασες το σπίτι; Η Μαρία…»
«Μη μου ξαναπείς για τη Μαρία!» φωνάζω ξαφνικά και τον βλέπω να παγώνει.
«Άννα…»
«Δεν είμαι εκείνη! Δεν έχω τη ζωή της! Δεν έχω βοήθεια από κανέναν! Εσύ δουλεύεις όλη μέρα κι εγώ τρέχω παντού! Πότε θα καταλάβεις ότι δεν αντέχω άλλο;»
Ο Δημήτρης ακούει τη φασαρία και έρχεται τρέχοντας στην κουζίνα.
«Μαμά…»
Τον παίρνω αγκαλιά και κλαίω σιωπηλά πάνω στο κεφάλι του.
Την επόμενη μέρα η Μαρία με παίρνει τηλέφωνο.
«Άννα, όλα καλά; Σε είδα χθες στο σούπερ μάρκετ και φαινόσουν στεναχωρημένη.»
Διστάζω λίγο αλλά της ανοίγομαι.
«Μαρία… Ο Κώστας σε θαυμάζει πολύ. Νομίζει ότι τα κάνεις όλα τέλεια.»
Ακούγεται ένα πικρό γελάκι από την άλλη άκρη της γραμμής.
«Άννα μου… Αν ήξερες τι γίνεται στο σπίτι μας… Ο Γιάννης όλο λείπει στο συνεργείο και όταν έρχεται σπίτι είναι κουρασμένος και νευρικός. Μαγειρεύω γιατί έτσι μεγάλωσα – αλλά πολλές φορές νιώθω μόνη μου.»
Σιωπή για λίγο.
«Ξέρεις… Μην αφήνεις κανέναν να σε κάνει να νιώθεις λίγη. Ο καθένας έχει τον δικό του σταυρό.»
Κλείνω το τηλέφωνο και σκέφτομαι τα λόγια της. Ίσως τελικά όλοι παλεύουμε με τις δικές μας σκιές.
Το βράδυ ο Κώστας κάθεται δίπλα μου στον καναπέ.
«Συγγνώμη αν σε πιέζω», μου λέει χαμηλόφωνα. «Απλώς φοβάμαι… Φοβάμαι ότι χάνουμε ο ένας τον άλλον.»
Τον κοιτάζω στα μάτια για πρώτη φορά μετά από καιρό.
«Κώστα… Αν συνεχίσουμε έτσι, θα χαθούμε στ’ αλήθεια.»
Αγκαλιαζόμαστε σφιχτά – όχι σαν ζευγάρι που έχει λύσει τα προβλήματά του αλλά σαν δύο άνθρωποι που παραδέχονται ότι πονάνε.
Οι μέρες περνούν κι εγώ προσπαθώ να μην αφήνω τις συγκρίσεις να με πληγώνουν τόσο πολύ. Μαγειρεύω ό,τι μπορώ, δουλεύω όσο μπορώ, αγαπάω όσο μπορώ.
Κάποιες φορές αναρωτιέμαι: Γιατί πρέπει πάντα οι γυναίκες στην Ελλάδα να αποδεικνύουν ότι αξίζουν; Γιατί πρέπει να μοιάζουμε σε κάποια άλλη για να είμαστε αρκετές;
Εσείς τι λέτε; Έχετε νιώσει ποτέ έτσι; Πόσο εύκολο είναι τελικά να είσαι γυναίκα στην Ελλάδα σήμερα;